BLASK: Skąd wziął się pomysł na stworzenie Centrum Symulacji Medycznej? 

Prof. Kamil Torres: Pomysł był odpowiedzią na realne potrzeby dydaktyki klinicznej. Uczelni brakowało nowoczesnych narzędzi — dominowały proste fantomy, które pozwalały jedynie w ograniczonym zakresie przygotować studentów do kontaktu z pacjentem.

Na podstawie rozmów z lekarzami klinicystami oraz analizy sprawdzonych rozwiązań zagranicznych podjęliśmy decyzję o stworzeniu kompleksowego Centrum. Od początku jego fundamentem była interdyscyplinarność — w proces kształcenia włączyliśmy przedstawicieli wszystkich zawodów medycznych, różnych specjalizacji oraz edukatorów. To istotne, ponieważ lekarzy uczy się leczenia, ale rzadziej — skutecznego nauczania.

Postawiliśmy na nowoczesne metody: zaawansowane symulatory oraz pacjentów symulowanych, którzy — w razie potrzeby — współpracują z elementami trenażerów do wykonywania procedur.

W tym miejscu należy podkreślić, że symulacja medyczna nie zastępuje pacjenta — i nie ma takiej ambicji — ale skutecznie przygotowuje do pracy klinicznej, umożliwiając wielokrotne ćwiczenie procedur w bezpiecznych, standaryzowanych warunkach.

Dziś Centrum realnie i skutecznie wzmacnia dydaktykę kliniczną. Kluczowym elementem jego działania jest kształcenie interprofesjonalne — studenci kierunku lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, pielęgniarstwa i farmacji uczą się wspólnie pracy zespołowej, odzwierciedlając realia funkcjonowania szpitali i ambulatoryjnej opieki zdrowotnej.

BLASK: Jakie były największe wyzwania przy tworzeniu CSM?     

Prof. Kamil Torres: Ogromnym wyzwaniem było zbudowanie wspólnej świadomości i zintegrowanie rozproszonych potrzeb Uczelni w spójną koncepcję Centrum, a także pozyskania źródeł finansowania — w tym środków unijnych — oraz akredytacji.

Obecnie ubiegamy się o certyfikat ASPIRE* Międzynarodowego Towarzystwa Edukacji Medycznej — z ambicją, by jako pierwsi w Polsce go zdobyć.

Kluczowym wyzwaniem — i jednocześnie największą siłą — byli jednak ludzie. Przekonanie środowiska do nowoczesnych metod kształcenia i pokazanie, że Uniwersytet jest miejscem realnej zmiany, wymagało konsekwentnych decyzji i determinacji. 

BLASK: Co wyróżnia nasze Centrum Symulacji na tle podobnych ośrodków w Polsce i Europie?

Prof. Kamil Torres: Największym wyróżnikiem jest kompleksowość i skala działania. Nasze Centrum tworzy autorskie programy nie tylko dla studentów, ale również dla specjalistów, a jego możliwości pozwalają odtworzyć praktycznie każdy scenariusz medyczny.

Kształcimy w warunkach maksymalnie zbliżonych do rzeczywistości — od zdarzenia, np. wypadku komunikacyjnego, przez działania ratunkowe, hospitalizację, aż po opiekę ambulatoryjną i wizytę w symulowanej aptece. To pełne odwzorowanie ścieżki pacjenta.

Takich ośrodków — o podobnym zakresie i skali — jest bardzo niewiele w Polsce i w tej części Europy. W CSM szkolenia prowadzi ponad 400 klinicystów z 60 jednostek, a rocznie realizujemy ponad 300 tysięcy godzin zajęć. To liczby, które jednoznacznie potwierdzają jego wyjątkową pozycję.

BLASK: Dlaczego symulacja medyczna jest dziś tak ważna w kształceniu przyszłych lekarzy i personelu medycznego?

Prof. Kamil Torres: Parafrazując słowa Williama Jamesa Mayo — dziś nie stać nas na to, by uczyć się na pacjentach.

Współczesna medycyna wymaga pracy zespołowej, wysokich standardów i gotowości na złożone, często nieprzewidywalne sytuacje. Dlatego konieczne jest stworzenie wystandaryzowanych przestrzeni, w których całe zespoły mogą bezpiecznie doskonalić swoje kompetencje — ćwiczyć procedury, podejmować decyzje i uczyć się na błędach bez ryzyka dla pacjentów.

Symulacja pozwala także przygotować się na sytuacje nietypowe i kryzysowe, takie jak np. w czasie pandemii COVID-19. To narzędzie, które umożliwia szybkie wdrażanie nowych rozwiązań i realnie podnosi jakość kształcenia — dlatego traktuję je jako jeden z kluczowych kierunków rozwoju nowoczesnej edukacji medycznej.

BLASK: Jakie dodatkowe kompetencje zdobywają studenci kształcący się w CSM, których nie mogliby nabyć w tradycyjnym modelu edukacji?

Prof. Kamil Torres: Studenci zdobywają tu kompetencje praktyczne i kompleksowe, niedostępne w klasycznych modelach nauczania. Na przykład podczas kursu medycyny wieku podeszłego studenci kierunku lekarskiego, pielęgniarstwa i farmacji wspólnie opiekują się symulowanym pacjentem. Po raz pierwszy podejmują decyzje terapeutyczne, wykonują procedury i obserwują, jak ich działania wpływają na stan pacjenta.

Ten model kształcenia rozwija samodzielność, poczucie odpowiedzialności, krytyczne myślenie oraz umiejętność podejmowania decyzji. Co równie istotne, znacząco wzmacnia motywację studentów. Centrum Symulacji Medycznej pełni w Uniwersytecie rolę edukacyjnej agory, miejsca realnego i bezpiecznego sprawdzania umiejętności.

BLASK: Z czego jest Pan Profesor, najbardziej dumny, patrząc na rozwój Centrum Symulacji Medycznej? 

Prof. Kamil Torres: Zawsze najbardziej dumny jestem z ludzi i ich osiągnięć. Chodzi nie tylko o studentów, którzy zdobywają nagrody w zawodach symulacyjnych, rozwiązując w warunkach symulowanych realne problemy medyczne pacjentów, ale także o wszelkie inne inicjatywy — warsztaty czy akcje charytatywne, takie jak Światowy Dzień Udzielania Pierwszej Pomocy w CSM czy MedIQ.

Powodem do dumy są również badania naukowe prowadzone przez studentów w zakresie edukacji medycznej. Szczególnie cieszy mnie prężna działalność Studenckiego Koła Naukowego Symulacji i Edukacji Medycznej. Wielu członków tego koła pełni jednocześnie funkcje przewodniczących lub aktywnych członków innych kół naukowych w klinikach, np. w anestezjologii. 

Największą jednak satysfakcję daje mi obserwacja absolwentów naszej Uczelni w szpitalach oraz rozwój naukowy naszych współpracowników. Jestem dumny, że udało się stworzyć Centrum Symulacji Medycznej jako miejsce, gdzie ludzie się poznają, współpracują i wspólnie realizują nowe pomysły. Wiele inicjatyw istotnych zarówno dla życia Uniwersytetu, jak i klinik czy zakładów, powstało właśnie tutaj, m.in. w słynnym już Design Thinking Room, nazywanym Droomem.

BLASK: Jakie doświadczenia i umiejętności Pan Profesor chciałby, aby studenci wynieśli z zajęć w Centrum Symulacji Medycznej?

Prof. Kamil Torres: Chciałbym, aby studenci zdobyli umiejętność pracy zespołowej, która będzie fundamentem ich przyszłej pracy w szpitalu. Współpraca w zespole jest największą wartością w praktyce klinicznej — zarówno dla pacjentów, jak i dla ich rodzin.

Często powtarzam, że doświadczenia z CSM uczą pokory — pokazują, że własne ego nie może być ważniejsze od dobra zespołu. Studenci, którzy rozwijają tę świadomość, są lepiej przygotowani do realnych sytuacji w szpitalu, potrafią podejmować odpowiedzialne decyzje i skutecznie współpracować w złożonym środowisku klinicznym.

BLASK: Które technologie wykorzystywane w CSM są najbardziej zaawansowane i przełomowe? 

Prof. Kamil Torres: Posiadamy niemal wszystkie nowoczesne rozwiązania dostępne obecnie w edukacji medycznej. Dysponujemy zaawansowanymi systemami robotycznymi, haptycznymi oraz narzędziami angażującymi pacjentów-aktorów. Obecnie wdrażamy koncepcję wirtualnej rzeczywistości, a wkrótce rozszerzonej rzeczywistości (AR – Augmented Reality). Modele komputerowe towarzyszą nam od początku, jednak cała ta technologia służy wyłącznie wsparciu człowieka.

Symbolika pierwszego logo Centrum Symulacji Medycznej odzwierciedla w pełni naszą filozofię: glob symbolizował świat pacjenta — którym powinniśmy się opiekować. Podstawę stanowiła robotyczna ręka, czyli technologia, a opiekuńczy, ludzki dotyk był symbolizowany przez dłoń umieszczoną powyżej.

Ta idea pozostaje niezmienna: skuteczna praca zespołowa połączona z odpowiednim zastosowaniem technologii. Cieszy nas każda innowacja, ale prawdziwą satysfakcję daje dopiero wtedy, gdy jest właściwie wykorzystana w edukacji i praktyce klinicznej.

BLASK: Jak Pan Profesor wyobraża sobie rozwój Centrum Symulacji Medycznej w perspektywie najbliższych 5–10 lat?

Prof. Kamil Torres:  Jako Prorektor ds. Kształcenia i Dydaktyki jestem mocno związany z Centrum Symulacji i jego rozwojem od samego początku. Przez lata udało mi się wprowadzić wiele inicjatyw edukacyjnych, zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej. Teraz nadszedł czas, aby myśleć o dalszej ewolucji Centrum i przygotować przyszłe pokolenia liderów, którzy będą kontynuować jego rozwój w jeszcze bardziej dynamiczny sposób.

W ciągu najbliższych lat chcemy przede wszystkim rozbudować kompleksowość zajęć i jeszcze mocniej rozwijać pracę zespołową jako fundament edukacji klinicznej. Planujemy również pogłębiać współpracę z kliniką kardiologii, pneumonologii i licznymi klinikami chirurgicznymi, zwłaszcza w zakresie szkoleń podyplomowych. To obszar, w którym Centrum od zawsze odgrywało kluczową rolę, i na którym zamierzamy się skoncentrować w nadchodzących latach, aby jeszcze lepiej przygotować naszych studentów i specjalistów do realnej pracy w szpitalach.

BLASK: Jak w kilku słowach przekonałby Pan Profesor kandydatów do wyboru naszego Uniwersytetu, szczególnie ze względu na możliwości, jakie oferuje Centrum Symulacji?

Prof. Kamil Torres: Wybór Uniwersytetu Medycznego w Lublinie to decyzja, za którą stoi wiele argumentów — każdy kandydat może znaleźć tu przestrzeń dopasowaną do swoich ambicji i planów zawodowych. Choć Centrum Symulacji stanowi jeden z naszych największych atutów, należy je postrzegać jako element szerszej, nowoczesnej i holistycznej koncepcji kształcenia. Łączymy zaawansowane technologie z praktyką kliniczną oraz realnymi potrzebami pacjenta. Takie podejście sprawia, że nasz Uniwersytet jest doskonałym miejscem do rozwoju kompetentnych, odpowiedzialnych i przyszłościowo myślących kadr medycznych.

 ---
*ASPIRE jest globalnie rozpoznawalnym symbolem doskonałości w edukacji.  Wyróżnienie to daje możliwość pokazania, że program edukacyjny w zakresie symulacji medycznej, realizowany przez Uniwersytet Medyczny w Lublinie, jest jednym z najlepszych na świecie. To pozwala uczelni wyróżnić się w rankingach i prezentacjach na międzynarodowych konferencjach, co bezpośrednio przekłada się na większe zainteresowanie i lepszą pozycję na arenie międzynarodowej. Dodatkowo, nagrodzone instytucje stają się częścią elitarnej sieci AMEE ASPIRE Academy, co otwiera drogę do współpracy, wymiany doświadczeń i dzielenia się najlepszymi praktykami z innymi wiodącymi uczelniami z całego świata. Kierownikiem projektu jest Pan prof. dr hab. Kamil Torres, a zastępcą kierownika Pani dr Magdalena Horodeńska, prof. ucz.