Laureatki Konkursu Sonata 21 Narodowego Centrum Nauki

Laureatki Konkursu Sonata 21 Narodowego Centrum Nauki

Laureatki Konkursu Sonata 21 Narodowego Centrum Nauki
Laureatki Konkursu Sonata 21 Narodowego Centrum Nauki

dr Olga Wronikowska-Denysiuk z Samodzielnej Pracowni Badań Behawioralnych oraz dr Agata Sumara z Zakładu Bioanalityki zostały laureatkami konkursu SONATA 21 Narodowego Centrum Nauki.

dr Olga Wronikowska-Denysiuk otrzymała finansowanie w konkursie SONATA 21 w wysokości 1 684 150 zł na realizację projektu badawczego pt. „Wieloaspektowe omiczne i epigenetyczne mapowanie fenotypów behawioralnych po prenatalnej ekspozycji na mefedron”.

Projekt ma na celu kompleksową charakterystykę molekularnych i funkcjonalnych następstw prenatalnej ekspozycji na mefedron poprzez zintegrowaną analizę zmian behawioralnych, transkryptomicznych, metabolomicznych, lipidomicznych oraz epigenetycznych. Badania skoncentrują się na identyfikacji mechanizmów leżących u podstaw zaburzeń neurorozwojowych wywołanych ekspozycją na syntetyczne katynony oraz określeniu zależności pomiędzy zmianami molekularnymi a fenotypami behawioralnymi potomstwa. W ramach projektu przeprowadzona zostanie ocena zachowań społecznych, podatności na nagrodę społeczną i zachowań lękowych, a także analiza wpływu prenatalnej ekspozycji na mefedron na zachowania opiekuńcze matek. Zastosowanie nowoczesnych metod metabolomicznych, transkryptomicznych i analiz epigenetycznych umożliwi kompleksową identyfikację szlaków biologicznych odpowiedzialnych za obserwowane zmiany neurobehawioralne.

Rezultatem projektu będzie stworzenie wielowymiarowej mapy molekularnej zmian związanych z prenatalnym narażeniem na mefedron oraz identyfikacja potencjalnych biomarkerów umożliwiających wczesne wykrywanie zaburzeń neurorozwojowych. Uzyskane wyniki przyczynią się do lepszego zrozumienia mechanizmów działania syntetycznych katynonów na rozwijający się układ nerwowy i mogą stanowić podstawę do opracowania nowych strategii diagnostycznych, profilaktycznych i edukacyjnych w zakresie skutków prenatalnej ekspozycji na substancje psychoaktywne.

Projekt będzie realizowany w latach 2026–2029 przez zespół badawczy w Samodzielnej Pracowni Badań Behawioralnych oraz we współpracy z innymi jednostkami Uczelni.

dr Agata Sumara otrzymała finansowanie w konkursie SONATA 21 w wysokości 1 222 980 zł na realizację projektu badawczego pt. „Zintegrowane podejście metabolomiczne i proteomiczne do uwierzytelniania oraz oceny funkcjonalnej tłoczonych na zimno olejów z nasion owoców i ich kontrolowanych mieszanin”.

Projekt koncentruje się na opracowaniu zintegrowanego podejścia do uwierzytelniania olejów tłoczonych na zimno, pozyskiwanych z pestek owoców pochodzących z bioodpadów. Rosnąca świadomość konsumentów w zakresie zdrowego stylu życia oraz wyzwania zrównoważonego rozwoju sprawiają, że oleje z pestek malin, truskawek, aronii i rokitnika zyskują na znaczeniu

jako cenne źródło składników bioaktywnych. Jednocześnie ich ograniczona dostępność i wysoka wartość rynkowa sprzyjają zafałszowaniom poprzez dodatek tańszych olejów (np. słonecznikowego lub rzepakowego), co obniża jakość biologiczną produktów i generuje straty ekonomiczne. Badania obejmą identyfikację specyficznych gatunkowo markerów peptydowych i metabolicznych, które pozwolą odróżnić oryginalne oleje od zafałszowanych. Wykorzystane zostaną nowoczesne techniki analizy instrumentalnej, łączące chromatografię cieczową ze spektrometrią mas, oraz badania aktywności biologicznej in vitro z użyciem ludzkich linii komórkowych.

Rezultatem projektu będzie opracowanie naukowych podstaw do skuteczniejszego wykrywania zafałszowań i oceny jakości olejów roślinnych. Badania te przyczynią się nie tylko do zwiększenia bezpieczeństwa i uczciwości rynku żywności, lecz także do podniesienia świadomości znaczenia wykorzystania surowców roślinnych pochodzących z odpadów, zgodnie z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym.

Projekt będzie realizowany w latach 2026-2029 przez zespół badawczy w Zakładzie Bioanalityki.

 

Autor: Olga Wronikowska-Denysiuk

 


WYDARZYŁO SIĘ

Wydarzyło się

Uniwersytet Medyczny w Lublinie ponownie najlepszą uczelnią w regionie

Uniwersytet Medyczny w Lublinie ponownie najlepszą uczelnią w regionie!

2026-06-23 08:10:16

Uniwersytet Medyczny w Lublinie po raz kolejny został najwyżej sklasyfikowaną uczelnią województwa lubelskiego w Rankingu Szkół Wyższych Perspektywy 2026. Nasz Uniwersytet zajął 22. miejsce w klasyfikacji ogólnej, uzyskując wskaźnik rankingowy (WSK) na poziomie 67,9 punktu.

obraz domyślny / default image

Pracownicy UMLub wspierają kształtowanie świadomości zdrowotnej mieszkańców Lublina

2026-08-12 09:46:18

Pracownicy Uniwersytetu Medycznego w Lublinie włączyli się w realizację Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii dla Miasta Lublin na lata 2024–2026. 

dr n. med. Katarzyna Błaszkiewicz na tle aparatury

Krew jest darem życia. Rozmowa z dr n. med. Katarzyną Błaszkiewicz

2026-08-12 08:28:29

Krew to najważniejszy lek, którego nie da się zastąpić żadnymi innymi preparatami. Regularne oddawanie krwi pozwala na zapełnienie stanów magazynowych, a tym samym daje szansę na ratowanie ludzkiego życia. Między innymi o tym, jak pobrana krew trafia do potrzebującego pacjenta, na czym w rzeczywistości polega procedura oddania krwi ze wskazaniem i ile jeszcze jest do zrobienia w kwestii popularyzacji krwiodawstwa,…

Prof. Andrzej Głowniak z Katedry Kardiologii i Kardiochirurgii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie wspólnie z zespołem kardiologów z Narodowego Centrum Sercowo-Naczyniowego w Ułan Bator

Pierwsze zabiegi ablacji PFA w Mongolii pod kierunkiem kardiologa z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

2026-08-11 09:03:49

Po raz pierwszy w Mongolii wykonano zabiegi ablacji migotania przedsionków z wykorzystaniem pulsacyjnego pola elektrycznego (PFA). W historycznych dla mongolskiej kardiologii procedurach uczestniczył prof. Andrzej Głowniak z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, który jako doświadczony operator i proktor wspierał miejscowych kardiologów we wdrożeniu nowej technologii.

 

Na zdjęciu dr n. med. i n. o zdr. Anna Modzelewska

Dr n. med. i n. o zdr. Anna Modzelewska nową Prezes Polskiego Towarzystwa Techników Dentystycznych

2026-08-11 06:31:00

Z dumą informujemy, że dr n. med. i n. o zdr. Anna Modzelewska, adiunkt w Zakładzie Technik Dentystycznych z Laboratorium Nowoczesnych Technologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, objęła funkcję Prezesa Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Techników Dentystycznych (PTTD).